Амният ҳангоми кор дар интернет

Боварӣ ҳосил кунед, ки компютери шумо ба ягон вирус сироят наёфтааст. Барномаҳои антивирусиро насб ва фаъол кунед, кӯшиш намоед, ки онҳоро мунтазам навсозӣ кунед. Танҳо навсозии доимии барномаҳои антивирусӣ ба шумо имкон медиҳад, ки вирусро сари вақт ошкор ва аз пайдоиши он пешгирӣ кунед.

Тавсия дода мешавад, ки нармафзоре истифода шавад, ки нармафзори Spyware-ро пайгирӣ карда, бо он мубориза мебарад. Spyware — як навъи нармафзор аст, ки мекӯшад пайдарпаии пахшҳои клавиатураи шуморо дар хотир нигоҳ дорад ва онҳоро ба шахсони сеюм интиқол диҳад.

Ҳангоми ворид кардани парол дар ҳамаи марҳилаҳои кор бо Интернет-банк истифодаи клавиатураи виртуалӣ қатъиян тавсия дода мешавад. Истифодаи клавиатураи виртуалӣ имкон медиҳад, ки дар сурати сироят ёфтани компютер бо нармафзори Spyware аз фош шудани парол пешгирӣ карда шавад.

Тавсия дода мешавад, ки ҳангоми ворид шудан ба интернет аз девори муҳофизатии шабакавӣ (firewall) истифода баред ё дар компютери худ девори муҳофизатии шахсӣ (firewall) насб кунед. Ҳангоми истифодаи девори муҳофизатии шабакавӣ (firewall) воридшавии беиҷозат ба низоми компютери шумо тавассути интернет хеле душвор мегардад ё пешгирӣ мешавад.

Нармафзорро (низомҳои оператсионӣ, замимаҳо) аз манбаъҳои санҷидашуда ва боэътимод истифода баред. Аз истифода ва насби нармафзор аз манбаъҳои тасдиқнашуда худдорӣ намоед.

Дар ҳолати пайвастшавӣ тавассути модем, лутфан ба рақами гирифташаванда диққат диҳед. Дар сурати ошкор шудани номувофиқии рақам, рақами ба шумо номаълумро нест кунед.

Браузери худро тавре танзим кунед, ки танзимоти кэшкунӣ нигоҳдории саҳифаҳои махфиро (SSL-page) иҷозат надиҳанд.

Почтаи электронии худро назорат кунед, паёмҳои ирсолкунандагони ношиносро накушоед, маълумоти шахсии худро интиқол надиҳед. Ҳеҷ гоҳ файлҳои шубҳанокеро, ки тавассути почтаи электронӣ ба шумо фиристода шудаанд, накушоед. Ба мактубҳои электронӣ, ки гӯё аз номи бонк аз шумо пешниҳоди маълумоти шахсиро талаб мекунанд, ҷавоб надиҳед. Ҳеҷ гоҳ аз рӯи пайвандҳои чунин мактубҳо нагузаред (ҳатто ба сайти бонк), зеро онҳо метавонанд ба сайтҳои қаллобӣ баранд.

Нишони сайтҳои интернетиро, ки ба онҳо пайваст мешавед, санҷед, зеро бадхоҳон метавонанд барои сохтани захираҳои қаллобӣ номҳои монандро истифода баранд.

Аз истифодаи хизматрасониҳои захираҳои интернетии муҳтавои шубҳанок худдорӣ намоед; аксар вақт онҳо махсус барои дарёфти маълумот дар бораи кортҳои бонкӣ ва истифодаи минбаъдаи ғайриқонунии он сохта мешаванд.

Харидҳоро танҳо аз компютери худ анҷом диҳед, аз интернет-кафе ва дигар воситаҳои дастрас истифода набаред, ки дар онҳо метавонанд барномаҳои ҷосусӣ насб шуда бошанд, ки маълумоти махфии аз ҷониби шумо воридшавандаро дар хотир нигоҳ медоранд.

Паролҳои ғайримаъмулеро интихоб кунед, ки бо рӯзи таваллуди шумо ё дигар маълумоти шахсӣ алоқаманд набошанд. Агар имкон бошад, паролҳои ҳарфию рақамиро интихоб кунед. Паролҳоро нанависед ва ба ҳеҷ кас хабар надиҳед. Агар шумо аз фаромӯш кардани пароли худ тарсед, низоми навишти онро фикр кунед, ки танҳо ба шумо фаҳмо бошад (масалан, дар шакли рақами телефон ё суроға дар дафтари телефон).

Бонк ҳеҷ гоҳ мактубҳои электрониро бо дархости пешниҳоди маълумоти махфӣ ё чунин мактубҳоеро, ки барномаҳои компютериро дар бар мегиранд, ирсол намекунад.

Агар шумо аз номи бонк мактубе гирифта бошед, ки муҳтавои он шубҳаангез аст, ё аз номи бонк тавассути телефон бо шумо тамос гирифта, хоҳиш кунанд, ки ягон нармафзор насб намоед, хоҳиш мекунем бо хадамоти дастгирии бонк тамос гиред ва вазъиятро мушаххас кунед. Ҳамеша маълумоти тамоси хадамоти дастгирии бонкро, ки дар манбаъҳои расмии иттилоотӣ нишон дода шудааст, истифода баред ва маълумоти тамосеро, ки дар мактуби гирифташуда ё ҳангоми суҳбати телефонӣ гирифтаед, истифода набаред.

Ҳама гуна паёмҳои электронӣ, ки аз хидматҳои ройгони почтаи интернет (@mail.ru, @yandex.ru, @rambler.ru, @gmail.com, @yahoo.com ва ғайра) фиристода шудаанд, почтаи аз ҷониби бонк фиристодашуда нестанд.