Аманаттарга салык салуу.

Эмнеге салык салынат

Салык салынуучу киреше болуп, Россия Федерациясынын банктарында ачылган аманаттар жана башка банк эсептери боюнча алынган, салык салынбаган чектен ашкан пайыздык киреше эсептелет.

Салык салынбаган чек төмөнкү формула боюнча аныкталат:

1 млн руб. × көрсөтүлгөн салык мезгилиндеги ар бир айдын 1-күнүнө карата колдонулган РФ ББнын негизги ченинин максималдуу өлчөмү.

2024 жыл: РФ ББнын негизги ченинин максималдуу өлчөмү 21% → салык салынбаган чек 210 миң руб. түздү.

Салыктын суммасын эсептөө үчүн салык базасын аныктоодо пайыздык чени жылына 1%дан ашпаган аманаттар (эсептердеги калдыктар) боюнча пайыз түрүндөгү кирешелер, ошондой эле эскроу эсептери боюнча кирешелер эске алынбайт.

 Эгер аманат же эсеп чет өлкө валютасында ачылган болсо, ал боюнча пайыздар пайыздык чендин өлчөмүнө карабастан салык базасында эске алынат. Пайыздык кирешенин суммасы киреше алынган күндөгү ББнын курсу боюнча рублга кайра эсептелет.

Ким төлөшү керек

РФ аймагындагы банктарда ачылган аманаттар жана эсептердеги калдыктар боюнча пайыз түрүндөгү кирешеден кармалган салыкты РФнын салык резиденттери да (өлкө аймагында удаалаш 12 айдын ичинде кеминде 183 календардык күн жүргөндөр), ошондой эле Россияда пайыздык киреше алган РФнын салыктык резидент эместери да төлөшөт.

Түшүнүү маанилүү

Жеке киреше салыгы (PIT) менен пайыздык киреше гана салык салынат. Аманатчы эсепке/аманатка салган акча каражаттарынын баштапкы суммасына салык салынбайт.

01.01.2025ке чейин аманаттар боюнча пайыз түрүндөгү кирешелерге (эсептердеги калдыктарга) төмөнкү салык чендери колдонулат

РФнын салык резиденттери жана резидент эместери үчүн:

13% - эгер жылдык киреше 5 млн ₽дан ашпаса;

15% - эгер жылдык киреше 5 млн ₽дан жогору болсо (15% чен 5 млн ₽дан ашкан кирешеге колдонулат).

2024 жыл үчүн алынган аманаттар жана эсептердеги калдыктар боюнча пайыздык кирешелер 13% / 15% чен боюнча Жеке киреше салыгы (PIT) салынуучу салык базаларынын жыйындысына киргизилет (мисалы, эмгек акы, ижарадан түшкөн киреше, баалуу кагаздар менен операциялардан түшкөн кирешелер жана башкалар).

Канча төлөө керек

1-мисал: 2024 жылы алынган киреше 1 млн 952 миң руб. түздү, анын ичинде:

Ижарадан түшкөн киреше — 200 миң руб.

Эмгек акы — 1,5 млн ₽

Аманаттар боюнча пайыздык киреше (эсептердеги калдыктар) — 252 миң руб.

2024 жылы ар бир айдын 1-күнүнө карата колдонулган РФ ББнын негизги ченинин максималдуу мааниси – 21% түздү.

Аманаттар боюнча пайыздык кирешенин (эсептердеги калдыктар) салык салынбаган суммасы = 1 млн руб. * 21% = 210 миң руб.

2024 жыл үчүн салык салынуучу жалпы киреше^

 200 миң руб.+1,5  млн руб. + (252 миң руб. — 210 миң руб.) = 1 млн 742  миң руб.

Бардык кирешеге салык 226,4 миң руб . түзөт (1 млн.742 миң. руб. *13%).

Бул учурда 42 миң руб. (252миң. руб. — 210 миң. руб.) — аманаттар боюнча пайыздык кирешенин (эсептердеги калдыктар) салык төлөнө турган бөлүгү болуп саналат, анын суммасы 5 460 руб.

01.01.2025тен тартып РФнын салык резиденттери алган аманаттар боюнча пайыз түрүндөгү кирешелерге (эсептердеги калдыктар) салык чендеринин эки баскычтуу шкаласы колдонулат: 

13% - эгер жылдык киреше 2,4 млн ₽дан ашпаса;

15% - эгер жылдык киреше 2,4 млн ₽дан жогору болсо (15% чен 2,4 млн. руб.дан ашкан кирешеге колдонулат).

Бул шкала боюнча салыкты эсептөөдө башка инвестициялык кирешелер да эске алынат, мисалы, баалуу кагаздар менен операциялардан, мүлктү сатуудан, россиялык компаниялардагы үлүштөрдү сатуудан түшкөн кирешелер.

2025 жылы бардык аманаттар жана эсептер, ошондой эле башка инвестициялык кирешелер боюнча жалпы пайыздык киреше жыл ичинде 2,4 млн ₽дан ашары менен, мындай жалпы кирешеге 15% салык чени колдонулат (салык резиденттери үчүн).

2-мисал

Айталы, 2025 жылы аманаттар боюнча 350 000 рубль киреше жана батирди сатуудан (мүлктүк чегерүү колдонулган)  – 3 500 000 рубль киреше алынган. Мисалы, ББнын негизги ченинин максималдуу өлчөмү 21% түзөт, демек аманаттар боюнча салык салынбаган киреше 210 000 рубль болот.

Салык салынуучу жылдык киреше төмөнкүчө түзөт:

3 500 000 ₽ + (350 000 ₽ — 210 000 ₽) = 3 640 000 ₽. Жалпы киреше 2,4 млн ₽дан ашат, демек ашкан бөлүгүнө 15% салык чени колдонулат. Жеке киреше салыгынын (PIT) жалпы суммасын эсептейбиз: (2 400 000 ₽ × 13%) + (1 240 000 ₽ × 15%) = 312 000 ₽ + 186 000 ₽ = 498 000 ₽.

РФнын салык резиденттери тарабынан алынган чет өлкөлүк банктардагы аманаттар/эсептер боюнча пайыз түрүндөгү кирешелерге 13%дан 22%га чейинки беш баскычтуу салык чендеринин шкаласы колдонулат.

Көңүл буруңуздар, 2025 жылдын 1 январынан тартып, анын ичинде эмгек акыдан түшкөн кирешелер үчүн 13%дан 22%га чейинки беш баскычтуу прогрессивдүү шкала (киреше өлчөмүнө жараша) колдонулат жана ал аманаттар боюнча пайыз түрүндөгү кирешелерге (эсептердеги калдыктарга) кошулбайт.

Аманаттар боюнча пайыз түрүндөгү кирешелерге карата (эсептердеги калдыктар, 2025 жылдан тартып РФнын салыктык резидент эместери алган) 15% чен колдонулат.

Салыктын суммасын эсептөөдө пайыздык кирешелер алар иш жүзүндө алынган жыл үчүн эске алынат. Эгер пайыздар банк тарабынан ошол эле аманатты толуктоонун эсебине кошулса (капиталдаштыруу менен аманаттар), пайыздык киреше бул пайыздар чегерилген салык мезгилинде эске алынат.

Мисалы, 2023-жылдын 20-сентябрында 3 жылдык мөөнөткө мөөнөттүү аманат ачылган. Мындай аманаттын шарттары боюнча пайыздарды эсептөө аманаттын мөөнөтү аяктаганда гана жүргүзүлөт, башкача айтканда, пайыздар 2026-жылдын 20-сентябрында гана төлөнөт. Банк алынган пайыздар жөнүндө маалыматты салык органына 2026-жылдын жыйынтыгы боюнча гана — 2027-жылдын 1-февралынан кечиктирбестен жөнөтөт.

Мөөнөтү 15 айдан ашкан, пайыздары мөөнөттүн аягында төлөнүүчү узак мөөнөттүү аманаттар боюнча салык салынбаган пайыздык кирешенин суммасы пайыздар төлөнгөн аманаттын акыркы жылы үчүн эмес, анын ар бир иштөө жылы үчүн аныкталат жана тиешелүү мезгилге тиешелүү пайыздарды азайтат.

Мөөнөтү 15 айдан ашкан жана пайыздары мөөнөттүн аягында төлөнүүчү аманаттар боюнча пайыздык кирешелерге салык салууда, учурдагы салык мезгилинде пайдаланылбай калган салык салынбаган пайыздык кирешенин суммасынын бир бөлүгүн (салык салынбаган чек) келечекке которуу мүмкүнчүлүгү каралат (01.01.2023төн тартып алынган кирешелерге карата колдонулат).

Эрежелер төмөнкүчө:

- эгер өткөн жылы жеке жак аманаттар боюнча пайыздарды албаса (же бул пайыздар салык салуудан бошотулган болсо), анда кийинки жылга салык салынбаган чек толук көлөмдө өткөрүлөт;

- эгер өткөн жылы жеке жак аманаттар боюнча пайыздарды алган болсо, анда кийинки жылга салык салынбаган чектин пайдаланылбай калган калдыгы өткөрүлөт.

Ашып кетүү көлөмүн аныктоо бөлүгүндөгү өзгөртүүлөр узак мөөнөттүү банк аманатынын келишими түзүлгөн календардык жылдан тартып колдонулат

3-мисал

2024 жылы 210 000 ₽ суммасына чейинки пайыздык кирешеге салык салынган эмес, аманаттар боюнча 110 000 ₽ өлчөмүндө киреше алынган жана 2025 жылы аяктай турган 15 айлык бир аманат ачылган.

2025 жылга 100 000 ₽ өлчөмүндөгү салык салынбаган кирешенин пайдаланылбай калган калдыгы өткөрүлөт (210 000 ₽ — 110 000 ₽). Мындан тышкары, аманаттар боюнча кирешелерге, мисалы, 220 000 ₽ өлчөмүндөгү салык салынбаган киреше суммасы колдонулат.

Натыйжада, узак мөөнөттүү аманат боюнча салык 320 000 ₽га чейинки кирешеге эсептелбейт: 100 000 ₽ 2024 жылдан калды жана 220 000 ₽ — 2025 жылдын салык салынбаган чеги.

Бул норма 2023-жылдан тартып артка карай күчүнө кирет. Федералдык салык кызматы 2023 жыл үчүн салыкты 2025 жылы банктар тарабынан узак мөөнөттүү аманаттар боюнча берилүүчү маалыматтардын негизинде кайра эсептейт.

Качан төлөө керек

Жаран 2024 жылдын жыйынтыгы боюнча салыкты өз алдынча төлөшү керек.

Мөөнөтү — 2025-жылдын 1-декабрына чейин.

Жеке жактар тарабынан пайыздык кирешелерди декларациялоо же кандайдыр бир башка кошумча тариздөө талап кылынбайт.

Кантип төлөө керек

Банк жылына бир жолу кардардын аманаттар жана эсептер боюнча пайыздык кирешелери тууралуу маалыматты салык органына жөнөтөт, бирок салыкты өзү кармабайт — ал салык агенти болуп саналбайт.

Салык мезгилинин жыйынтыгы боюнча салыктын суммасын эсептөө салык органы тарабынан өз алдынча, банктар, Россия Федерациясынын Борбордук банкы, ошондой эле «Аманаттарды камсыздандыруу агенттиги (DIA)» мамлекеттик корпорациясы тарабынан берилүүчү, салык мезгили ичинде ушундай төлөмдөр жүргүзүлгөн ар бир жеке жакка карата төлөнгөн пайыздардын суммалары жөнүндө маалыматтын негизинде жүзөгө ашырылат.

Аманаттар (эсептердеги калдыктар) боюнча алынган кирешенин суммасы салык төлөөчүнүн жеке кабинетинде көрсөтүлөт.

Эсептелген салыктын суммасы календардык жыл аяктагандан кийин салык органдары тарабынан түзүлүп жана жөнөтүлүүчү жыйынды салыктык билдирүүгө киргизилет. Салыктык билдирүү жеке жактарга 2024 жыл үчүн 2025-жылдын сентябрь - октябрь айларында келип түшөт.