Интернетте иштөөдө коопсуздук

Компьютериңиз кандайдыр бир вирустар менен жуктурулбаганын текшериңиз. Антивирустук программаларды орнотуп, иштетиңиз, аларды дайыма жаңыртып турууга аракет кылыңыз. Антивирустук программаларды үзгүлтүксүз жаңыртуу гана вирусту өз убагында аныктоого жана анын пайда болушунун алдын алууга мүмкүндүк берет.

Spyware программалык камсыздоосун көзөмөлдөп, ага каршы күрөшүүчү программалык камсыздоону колдонуу сунушталат. Spyware — бул клавиатурада терилген ырааттуулуктарды эстеп калууга жана аларды үчүнчү жактарга өткөрүп берүүгө аракет кылган программалык камсыздоонун бир түрү.

Сырсөздү киргизүүдө Uralsib Online веб-версиясы менен иштөөнүн бардык этаптарында виртуалдык клавиатураны колдонуу катуу сунушталат. Виртуалдык клавиатураны колдонуу ПК Spyware программалык камсыздоосу менен жуктуруп алган учурда сырсөздүн ачыкка чыгып кетишинен сактанууга мүмкүндүк берет.

Интернетке кирүүдө тармактык экранды (firewall) колдонуу же компьютериңизге жеке тармактык экранды (firewall) орнотуу сунушталат. Тармактык экранды (firewall) колдонгондо интернет аркылуу компьютериңиздин тутумуна уруксатсыз кирүү кыйла кыйындатылат же алдын алынат.

Программалык камсыздоону (операциялык тутумдарды, тиркемелерди) текшерилген жана ишенимдүү булактардан колдонуңуз. Текшерилбеген булактардан программалык камсыздоону колдонуу жана орнотуудан баш тартыңыз.

Модем аркылуу туташкан учурда, терилип жаткан номерге көңүл буруңуз. Номер дал келбегендиги аныкталса, сизге белгисиз номерди өчүрүңүз.

Купуя баракчалардын (SSL) сакталып калышына жол бербегендей кылып, браузериңизди кэшти жөндөө параметрлери боюнча конфигурациялаңыз.

Электрондук почтаңызды көзөмөлдөңүз, белгисиз жөнөтүүчүлөрдөн келген билдирүүлөрдү ачпаңыз, жеке маалыматтарыңызды бербеңиз. Электрондук почта аркылуу келген шектүү файлдарды эч качан ачпаңыз. Банк атынан жиберилгендей болуп, сизден жеке маалыматты берүүнү суранган электрондук каттарга жооп бербеңиз. Мындай каттардагы шилтемелерге (банк сайтына болсо да) эч качан өтпөңүз, анткени алар алдамчылык сайттарга алып барышы мүмкүн.

Сиз туташкан интернет-сайттардын даректерин текшериңиз, анткени кылмышкерлер алдамчылык ресурстарды түзүү үчүн окшош аталыштарды колдонушу мүмкүн.

Шектүү мазмундагы интернет-ресурстардын кызматтарын колдонуудан качыңыз; көп учурда алар банк карталары тууралуу маалыматты алуу жана аны кийин мыйзамсыз пайдалануу үчүн атайын түзүлөт.

Сатып алууларды өзүңүздүн компьютериңизден гана жасаңыз, интернет-кафелерди жана башка жалпыга жеткиликтүү каражаттарды колдонбоңуз, анткени ал жерде сиз киргизген купуя маалыматтарды эстеп калуучу шпиондук программалар орнотулган болушу мүмкүн.

Туулган күнүңүзгө же башка жеке маалыматтарыңызга байланышпаган татаал сырсөздөрдү тандаңыз. Мүмкүн болсо, тамга-сандык сырсөздөрдү тандаңыз. Сырсөздөрдү жазып албаңыз жана эч кимге билдирбеңиз. Эгер сырсөзүңүздү унутуп калуудан корксоңуз, аны жазып алуунун өзүңүз гана түшүнө турган системасын ойлоп табыңыз (мисалы, телефон номеринин же телефон китепчесиндеги даректин түрүндө).

Банк эч качан купуя маалыматты берүүнү суранган же курамында компьютердик программалар бар электрондук каттарды жөнөтпөйт.

Эгер сиз банк атынан келген, мазмуну шек жараткан кат алсаңыз же банк атынан телефон аркылуу байланышып, кандайдыр бир программалык камсыздоону орнотууну суранышса, банктын колдоо кызматы менен байланышып, жагдайды тактап коюуну өтүнөбүз. Ар дайым расмий маалымат булактарында көрсөтүлгөн банктын колдоо кызматтарынын байланыш маалыматын колдонуңуз жана алынган катта көрсөтүлгөн же телефон сүйлөшүүсүнүн жүрүшүндө алынган байланыш маалыматын колдонбоңуз.

Интернеттин акысыз почта кызматтарынан (@mail.ru, @yandex.ru, @rambler.ru, @gmail.com, @yahoo.com ж.б.) жөнөтүлгөн бардык электрондук билдирүүлөр банк тарабынан жөнөтүлгөн почта болуп саналбайт.