Rasmiylashtirish

YTT va MChJ uchun lizingni rasmiylashtirishning standart jarayoni lizing beruvchini va mulkni tanlash, shartnomani dastlabki tuzish hamda keyinchalik unga tuzatishlar kiritishdan iborat, shundan so'ng shartnoma imzolanadi, avans to'lanadi va lizing mulki olinadi.

Lizingni qanday rasmiylashtirish mumkin?

Lizing shartnomasi faqat yozma shaklda tuziladi. Unga quyidagilar kiradi:

• lizing oluvchiga topshiriladigan mulkning ro'yxati;
• lizing shartnomasini tuzishdan oldin lizing beruvchining mulkni sotib olish bo'yicha shartnoma tuzish majburiyati;
• lizing oluvchining to'lovlarni muntazam ravishda kiritish majburiyati.

Ushbu qoidalar har qanday shartnomalarga tegishli. Ularni avtomobilni, ko'chmas mulkni yoki boshqa obyektni lizingga olishdan oldin bajarish kerak.

Yuridik shaxslar uchun lizing bo‘yicha foiz stavkasi lizing foizi va qimmatlashuv foizidan shakllanadi. Lizing foizi kredit bo‘yicha stavka kabi hisoblanadi. Agar qimmatlashuv foizi inobatga olinsa, lizing bo‘yicha stavkani quyidagi formula asosida hisoblash mumkin:

• to‘lovlarning umumiy summasidan lizing predmetining sotib olish to‘lovini ayirish;
• hosil bo‘lgan farqni lizing mulkining narxiga bo‘lish;
• hosil bo‘lgan bo‘linmani 100% ga ko‘paytirish.

Hisob-kitobni soddalashtirish uchun onlayn lizing kalkulyatoridan yoki mutaxassislar yordamidan foydalanish mumkin.

lizing predmetini muddatidan oldin sotib olish quyidagi shartlarda mumkin:

• agar lizing oluvchida bo'sh mablag'lar paydo bo'lsa va u shartnoma bo'yicha overto'lovni kamaytirishni istasa;
• agar lizing oluvchiga mol-mulkni zudlik bilan kompaniya mulkiga o'tkazish zarur bo'lsa;
• agar mol-mulkdan foydalanish shartlari sezilarli darajada o'zgargan bo'lsa.

Lizing beruvchi tomonidan lizing shartnomasini muddatidan oldin bekor qilish, agar mijoz sug'urta qoidalarini buzsa yoki to'lovlarni muntazam ravishda kechiktirsa, yuz beradi.

Muddatidan oldin sotib olishda lizing predmeti uchun sotib olish qiymati miqdori shartnoma shartlariga bog'liq bo'ladi. Odatda lizing shartnomasini bekor qilish mijoz barcha qolgan to'lovlarni qoplashini nazarda tutadi. Sotib olish qiymati shartnoma shartlaridan chetga chiqishlar sababli oshirilishi mumkin.

Lizing to'lovlarini to'lash bo'yicha majburiyatlarni buzish jarima sanksiyalariga olib keladi. Lizing to'lovlarini o'z vaqtida to'lash biznes uchun to'lov yukining oshib ketishiga yo'l qo'ymaslikka yordam beradi. Lizing to'lovlari bo'yicha kechikish lizing oluvchining kredit tarixiga ta'sir qilishi va kelajakda unga lizingni rasmiylashtirishni qiyinlashtirishi mumkin. Eng oxirgi holatda, lizing to'lovlari muddatida to'lanmasa, lizing beruvchi lizing predmetini olib qo'yishi mumkin.