Karta hisobvaraqlari bo‘yicha soliqqa tortish

2022-yil 26-martda qonun kuchga kirdi, unga ko‘ra jismoniy shaxslarning bank omonatlari va hisobvaraqlari bo‘yicha foizli daromadni soliqqa tortish tartibiga o‘zgartirishlar kiritildi.

Endi Sizga 2021 va 2022-yillarda otilgan foizli daromaddan Jismoniy shaxslar daromad solig'i (PIT) to‘lashga to‘g‘ri kelmaydi. Shuningdek, 2023-yildan boshlab va undan keyingi davrlar uchun olingan foizli daromad solig‘i yangicha tartibda hisoblanadi.

Nima soliqqa tortiladi?

Soliqqa tortiladigan daromadlarga RF hududidagi barcha banklarda joylashgan omonatlar va hisobvaraqlar bo‘yicha bir yil davomida jami foizlar ko‘rinishida olingan daromadlar kiradi, agar bu daromadlar soliqqa tortilmaydigan minimum summasidan oshsa. Bu yerda hisobvaraqlar deganda, qoldiqka foiz hisoblanishi nazarda tutilgan jamg‘arma va karta hisobvaraqlari tushuniladi.

• Kartalar, joriy / jamg‘arma hisobvaraqlari bo‘yicha foizli daromad ular bo‘yicha stavka yillik 1% dan yuqori bo‘lsa, hisob-kitobda inobatga olinadi.
• Soliqqa tortiladigan summa — bu mijoz tomonidan % ko‘rinishida olingan daromaddan soliqqa tortilmaydigan minimum chegirilgandan keyingi summa.
•  Soliq stavkasi RF rezidentlari daromadlari uchun ham, RF norezidentlari daromadlari uchun ham 13% ni tashkil etadi*.

Avval qanday edi?

2022-yilda mijozlar 2021-yilda omonatlar va hisobvaraqlar bo‘yicha olingan daromaddan, agar bu daromadlar soliqqa tortilmaydigan minimum summasidan oshgan bo‘lsa, ilk bor soliq to‘lashlari kerak edi. 

Soliqqa tortilmaydigan minimum summasi quyidagicha hisoblanardi:
1 mln rubl daromad olingan yilning 1-yanvar holatiga amal qilgan Markaziy bankning asosiy stavkasiga ko‘paytirilardi.
2021-yil boshida Markaziy bank stavkasi 4,25% ni tashkil etgan. Shunga ko‘ra, soliqqa tortilmaydigan minimum 42 500 rublni tashkil etgan. Ushbu summadan oshgan foizli daromaddan 2022-yilda 13% stavka bo‘yicha Jismoniy shaxslar daromad solig'i (PIT) to‘lash kerak edi. 2022-yil 1-yanvar holatiga Markaziy bank stavkasi 8,5% bo‘lgan, shu sababli 2023-yilda soliqsiz minimum allaqachon 85 000 rublni tashkil etgan bo‘lardi.

Nima o‘zgardi?

Endi Sizga 2021 va 2022-yillarda olingan foizli daromaddan Jismoniy shaxslar daromad solig'i (PIT) to‘lash shart emas, hatto bu daromad mos ravishda 42 500 va 85 000 rubldan oshsa ham.

2023-yilda omonatlar va hisobvaraqlar bo‘yicha otilgan foizli daromaddan soliq to‘lashga to‘g‘ri keladi, biroq soliqqa tortiladigan baza boshqacha hisoblanadi. Yilning birinchi kuniga belgilangan Markaziy bank asosiy stavkasi o‘rniga, soliq davridagi har bir oyning birinchi kunida amal qilgan stavkalar ichidan eng yuqori asosiy stavka inobatga olinadi.

Misol

Faraz qilaylik, Markaziy bankning asosiy stavkasi butun 2023-yil davomida 10% darajada saqlanadi va faqat 2023-yil 1-dekabrda 11% ni tashkil etadi. Bu holda 110 000 rubldan oshgan foizli daromad summasidan 13% Jismoniy shaxslar daromad solig'i (PIT) to‘lash kerak bo‘ladi (1 mln rubl × 11% = 110 000 rubl).

Bunday hisoblash usuli ancha foydaliroq, chunki asosiy stavka va depozit stavkalari keskin oshgan taqdirda Jismoniy shaxslar daromad solig'i (PIT) solinmaydigan daromad ham oshadi.

Nimalar soliqqa tortilmaydi

• Agar bir yil davomida % ko‘rinishida olingan foizli daromad soliqqa tortilmaydigan minimumdan kam bo‘lsa.
• Agar omonatlar va hisobvaraqlar bo‘yicha stavka yil davomida yillik 1% dan oshmagan bo‘lsa.
  
• Agar eskrou hisobvaraqlari bo‘yicha % ko‘rinishida daromad olingan bo‘lsa.
  

Valyutadagi omonatlar va hisobvaraqlardan olingan daromad rubl hisobidagi daromad bilan qo‘shib hisoblanadi. Valyutadagi foizlar ko‘rinishidagi daromadlar ularni to‘lash sanasida belgilangan RF Markaziy bankining rasmiy kursi bo‘yicha rublga qayta hisoblanadi.

Jismoniy shaxslarning barcha toifalari uchun ushbu daromadlar bo‘yicha soliq hisoblash yagona sxema asosida amalga oshiriladi, imtiyozlar nazarda tutilmagan.

*agar jismoniy shaxsning soliq davri (kalendar yil) davomidagi daromadlari 5 mln rubldan oshsa, oshgan summa uchun soliqqa tortish stavkasi 15% ni tashkil etadi.